Duidelijke taal: zo verloopt een bevalling
Zó, je hebt een positieve zwangerschapstest in handen. Je eerste gedachte is waarschijnlijk ongeloof, blijheid, je schrikt er misschien van, maar al gauw volgt de volgende gedachte: die baby moet er ook een keertje uit.
De bevalling. Alleen al het woord kan van alles oproepen. Spanning, nieuwsgierigheid, misschien zelfs een beetje angst. En eerlijk: ik snap het helemaal! Je hebt geen idee hoe het zal verlopen en dat geldt niet alleen voor je eerste bevalling, maar ook voor een tweede, derde, vierde etc.
Gelukkig komt het bijna altijd helemaal goed, maar dat je wat onrust voelt is meer dan normaal. In deze blog proberen we je in duidelijke taal uit te leggen hoe een bevalling verloopt.
Bevallen van je baby
Oké, dus het bevallen van je baby betekent letterlijk dat je baby wordt geboren. Dat kan zijn via een vaginale bevalling, maar een keizersnede is net zo goed een bevalling.
Meestal begint een bevalling vanzelf, maar het kan ook zijn dat je lichaam een beetje hulp nodig heeft, of omdat het niet zo goed met jou of met de baby gaat. Dan wordt vaak een inleiding aangeraden.
De verschillende mogelijkheden wat betreft bevallen:
- Je bevalling begint uit zichzelf. Dit kan zijn omdat je vliezen breken, maar regelmatig beginnen de weeën eerder dan dat je vliezen breken.
- Je krijgt een geplande keizersnede. Er kan om meerdere redenen gekozen worden voor deze vorm van bevallen. Je baby is te groot, lichamelijk gaat het met jou niet goed (genoeg) of om een andere reden.
- Je wordt ingeleid. Dit begint vaak met het plaatsen van een ballonnetje, maar kan ook via tabletten en/of een infuus met weeënopwekkers worden gedaan. De reden voor deze bevalling kan heel uiteenlopend zijn.
Vaginaal bevallen
Als je vaginaal gaat bevallen, dan zal je baby geboren worden via het geboortekanaal. Het geboortekanaal bestaat uit de baarmoedermond, vagina en je bekken. Vaak wordt eerst het hoofdje geboren, maar als je baby in stuit ligt, kan je soms ook een stuitbevalling hebben.
Vroeger vonden ze een stuitbevalling heel spannend, dat werd dan altijd een keizersnede, maar tegenwoordig wordt een stuitbevalling heel regelmatig gedaan.
Bevallen via een keizersnede
Er zit een klein verschil tussen een geplande keizersnede en een spoedkeizersnede. Bij een geplande keizersnede weet je al even van tevoren op welke dag de bevalling gepland staat. Je kan je wensen doorgeven, voor zover dat mogelijk is bij een keizersnede, en je ontmoet soms ook al de chirurg.
Een spoedkeizersnede gebeurt vaak omdat de situatie niet meer veilig is voor jou en/of je baby. Redenen zouden kunnen zijn:
- Er zit geen voortgang in de bevalling en je vliezen zijn te lang gebroken.
- Het gaat niet zo goed met je baby en moet zo snel mogelijk geboren worden.
- Het gaat niet goed met jou en het is belangrijk dat de baby zo snel mogelijk, op een veilige manier ter wereld komt.
Ondanks dat een spoedkeizersnede altijd op een onverwacht moment komt, betekent dit niet dat je je niet kan voorbereiden hierop. Daarom raden we altijd aan om in je geboorteplan op te schrijven hoe je wilt dat een eventuele spoedkeizersnede verloopt.
Zorg ervoor dat het ziekenhuispersoneel op de hoogte is van je geboorteplan, zodat dit doorgesproken kan worden met de artsen op de OK. Waar het mogelijk is, zullen ze je wensen proberen te volbrengen, zolang het veilig is natuurlijk.
Fases van een vaginale bevalling
De bevalling verloopt in verschillende fases. Het helpt om deze globaal te kennen, zodat je beter begrijpt wat er gebeurt wanneer de bevalling eenmaal begint. Let wel: dit is hoe een bevalling vaak start, er zijn altijd uitzonderingen. Dan weet je dat.
De start van de bevalling
De start van de bevalling kan op twee manieren gaan: je vliezen breken of je weeën beginnen. Er is van tevoren niets te zeggen over wat als eerste gebeurt.
De eerste fase van de bevalling
In de eerste fase opent je baarmoedermond zich. Dit gaat gepaard met weeën die steeds regelmatiger en krachtiger worden. Deze fase kan lang duren, vooral bij een eerste bevalling. Als je vliezen nog niet zijn gebroken, dan zullen ze tijdens deze fase van de bevalling wel breken.
Is je bevalling begonnen ná 37 weken zwangerschap? Dan blijven veel vrouwen tijdens deze eerste fase van de bevalling nog thuis. Veel vrouwen vinden het fijn om te douchen, te bewegen en proberen te ontspannen terwijl je de weeën opvangt.
Begint jouw bevalling spontaan vóór de 37 weken? Dan moet je vaak al gelijk naar het ziekenhuis.
De tweede fase van de bevalling
De tweede fase van de bevalling is de persfase. Deze persfase start nagenoeg altijd als je volledige ontsluiting (10 cm) hebt. Vaak voel je dat je weeën anders aan gaan voelen en voel je een enorme drang om mee te duwen. Het voelt soms een beetje alsof je moet poepen.
Dat komt omdat je baby nu heel laag zit en er geen sterke baarmoedermond meer voor het hoofdje zit: dit is het moment waarop je baby daadwerkelijk geboren gaat worden. Hier moet je wel nog even voor werken, namelijk het persen.
Veel vrouwen vinden deze fase veel prettiger dan de eerste fase van de bevalling. Nu hoef je de pijn van de weeën niet alleen meer te doorstaan en op te vangen, maar kan je ook daadwerkelijk iets doen.
Bij elke wee mag je namelijk gaan persen en duwen om je baby iets meer naar de buitenwereld te bewegen. Gek genoeg voelt dat veel beter dan alleen het opvangen van de weeën.
De derde fase van de bevalling
Inmiddels is je baby geboren, maar moet je wel nog een derde fase door: de nageboorte. Dit houdt in dat je placenta nog geboren moet worden. Je placenta is een orgaan dat aan het einde van het eerste trimester is begonnen met groeien en de rest van de zwangerschap jouw baby heeft voorzien van de nodige voeding om goed te kunnen groeien.
Soms maak je niet zo heel veel mee van de nageboorte, je bent druk bezig met kijken naar je pasgeboren wondertje. Soms ook wel, dan vraagt de verloskundige of je nog een paar keer wil persen. Daarna volgt de nageboorte. De placenta komt los en wordt geboren. Deze fase is meestal kort en voelt vaak als een opluchting.
In sommige gevallen zit de placenta te vast aan je baarmoeder en gaat het niet zelf geboren worden. In dat geval moet je naar de operatiekamer om de placenta manueel te laten verwijderen. Je wordt onder narcose gebracht en een arts verwijdert via jouw vagina de placenta uit je baarmoeder.
Om je gerust te stellen: er wordt dus niet in je gesneden, je houdt er geen litteken aan over aan de buitenkant. Het enige rotte is dat je je baby even achter moet laten bij je partner of ander persoon die bij je.
Vaak is het zo gedaan en ben je, inclusief uitslapen op de uitslaapkamer + ijsje eten, binnen een uurtje wel weer terug bij je kleine spruit.
Voortekenen van bevallen: hoe weet je dat het begint?
Veel moeders vragen zich af hoe ze weten wanneer ze gaan bevallen. Het eerlijke antwoord is: soms weet je het meteen, soms twijfel je tot het echt niet meer te negeren is.
Voortekenen van bevallen kunnen al dagen of zelfs weken van tevoren beginnen. Denk aan een zeurend gevoel in je onderrug, het verlies van de slijmprop of het gevoel dat je buik lager zit.
Het verschil tussen oefenweeën en echte weeën merk je vaak pas achteraf. Echte weeën worden regelmatiger, krachtiger en verdwijnen niet als je van houding verandert.
Vertrouw erop dat je lichaam signalen geeft. Je hoeft het niet perfect te herkennen om het goed te doen.
Hoe kan ik mij voorbereiden op de bevalling?
Het echte voorbereiden op de bevalling doe je niet zo zeer door te kunnen voorstellen hoe veel pijn een wee doet, want dat kan eigenlijk niet. Een goede voorbereiding zit ‘m in het weten welke fases er zijn tijdens het bevallen.
Maar bijvoorbeeld ook een goed geboorteplan opstellen, waarin je voor jezelf de mogelijke scenario’s zo goed mogelijk uitdenkt en opschrijft.
Benieuwd naar onze tips om je zo goed mogelijk voor te bereiden op je bevalling? We schreven er een uitgebreide blog over: “Voorbereiden op de bevalling doe je zo!”
Veelgestelde vragen
Veel (aanstaande) moeders hopen stiekem op een bevalling vóór de uitgerekende datum. Er is niet zoveel te zeggen over wanneer de meeste vrouwen bevallen, want het grootste gedeelte bevalt ergens tussen week 37 en week 41.
Een uitgerekende datum is dan ook een echte schatting. In Nederland wordt maar zo’n 5% van de baby’s precies op de uitgerekende datum geboren. Da’s niet zoveel.
Dat verschilt enorm. Een eerste bevalling duurt vaak langer dan een volgende, maar zelfs dan kan het uren schelen. De actieve fase kan een paar uur duren, maar de hele bevalling kan van begin tot eind ook een dag of langer in beslag nemen.
Twijfel je? Dan mag je altijd bellen. In het algemeen geldt: bij regelmatige weeën, gebroken vliezen, veel bloedverlies of als je je zorgen maakt. En verloskundigen menen het echt: je belt never, nooit, niet ongelegen. Liever een keer te veel dan te weinig.
Gelukkig heb je tegenwoordig heel veel te zeggen en te kiezen. Je geboorteplan is een goed voorbeeld hiervan. Hierin geef je aan wat je wel én niet wil, en je verloskundige(n) zullen hun uiterste best doen om zich daaraan te houden.
Maar uiteindelijk kijkt de zorgverlener altijd mee wat veilig is voor jou en je baby op dat moment. Het kan dus altijd zo zijn dat een specifiek element van je geboorteplan niet helemaal door kan gaan, maar zolang je vraagt om een heldere communicatie dan zal dit altijd met jou/jullie gedeeld worden.
Dat gebeurt vaker dan je denkt. En dat kan teleurstellend zijn. Het betekent niet dat je hebt gefaald of dat je het ‘verkeerd’ hebt gedaan. Bevallen is een proces waar van alles bij komt kijken. Soms vraagt dat om bijsturen, en dat is oké, zolang jij je er oké bij voelt.
En als iets niet fijn voelt, dan is het je goed recht om te vragen om meer uitleg of duidelijkheid he. Het gaat om jouw lijf en jouw baby.
Een keizersnede is geen ‘makkelijke uitweg’. Het is een grote buikoperatie met een andere herstelperiode dan een vaginale bevalling. Voor sommige vrouwen is het de veiligste optie, maar het vraagt lichamelijk en mentaal ook veel van je.
Ja, absoluut! Vaak wordt dat zelfs aangemoedigd. Bewegen, van houding veranderen, op een bal zitten of onder de douche staan kan helpen om weeën op te vangen en de bevalling te laten vorderen. Luister vooral naar wat jouw lichaam prettig vindt.
Bijna iedereen denkt dat op een bepaald moment. Echt waar, en dat zeg ik als moeder. En tóch lukt het je daarna. Het is zwaar, je mag het uitspreken en je mag om hulp vragen en zelfs soms schelden als het te veel pijn doet. Dat betekent niet dat je zwak bent, maar dat je aan het bevallen bent van een baby. En dat is allesbehalve niks!
